Trzy poziomy Kosmosu i oś łącząca te światy.

Oś świata-drzewo życia, przetrwały w kurpiowskiej Lelui

Czy tkacki mit kosmogoniczny, miał wpływ na światopogląd ludowy Słowian wschodnich? Przekonać nas o tym powinien model trójdzielnej organizacji przestrzeni świata, rozpowszechniony w wierzeniach indoeuropejskich, pogańskich i chrześcijańskich. 

Prasłowianie postrzegali Kosmos, jako jedną całość złożoną z trzech poziomów: podziemia (zaświatów dolnych), ziemi (miejsca życia ludzi i całego pozostałego stworzenia) i nieba (zaświatów górnych gdzie dopiero siódme niebo zamieszkiwało główne bóstwo). Poziomy te połączone były z sobą osią w postaci słupa, drzewa lub liny. Oś ta, stanowiła rodzaj pionowej komunikacji między tymi trzema poziomami. W tradycji rosyjskiej istnienie takiego modelu kosmogonicznego, potwierdza budowa i zdobnictwo narzędzi tkackich takich jak, przęślica i krosno – warsztat tkacki.

Przęślica z symboliką wedyjską.

Przęślica była imitacją drzewa – osi świata. Jej górna część – grzebień, przedstawiała koronę drzewa, środkowa – pionowa belka – pień, a pozioma podstawa – korzenie. 

Wyobrażenie mitycznego Kosmosu przedstawia również budowa warsztatu tkackiego. Przestrzeń od podnóżków w dół to carstwo podziemne, podstawa warsztatu to ziemia, a drewniana rama mocująca grzebień to carstwo niebieskie. Nici nanizane na krosno, wiązały to symboliczne drzewo świata w jedną uporządkowaną i sensowną całość.

W Rosji powszechnie używana była kołyska, upleciona z płótna i zawieszona miedzy sufitem, a podłogą na konopnych sznurach. W tak rozmieszczonej konstrukcji powstawały w przestrzeni izby trzy poziomy Kosmosu, a sznury łączące kołyskę z sufitem, pełniły rolę osi świata. Dziecko umieszczone było między niebem, a podziemiem, w środkowej – tymczasowej części świata, bo jego status był jeszcze niepewny. Obdarzone właściwościami apotropeicznymi części kołyski stanowiły amulet, który dawał magiczną siłę i ochronę niemowlęciu, bezbronnemu pomiędzy groźnymi światami.